أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
29
تجارب الأمم ( فارسى )
روانشناسى ، ادبى ، فلسفى ، كلامى و جز آن . 4 . تهذيب الاخلاق ( كتاب الطهاره طهارة النفس طهارة الأعراق ) . نام تهذيب الأخلاق را مسكويه خود در جاويدان خرد به كار برده است . ( جاويدان خرد ، مصحح دانشپژوه ص 24 ) . همين كتاب است كه چنان كه در پيش گفتيم ، انگيزه و اساس نگارش اخلاق ناصرى اثر خواجه نصير طوسى بوده است . 5 . الفوز الأكبر . زير اين عنوان كتابى در دست نيست . برخى آن را همان تهذيب الاخلاق مىدانند . ولى در صوان الحكمه سجستانى الفوز الاكبر ، و تهذيب الأخلاق به عنوان دو كتاب شناسانده شدهاند . 6 . فوز السعادة ( نور السعادة - عاملى ) . بسا همسانى نوشتارى « فوز » و « نور » سبب شده است تا صاحب ريحانة الأدب آنها را عنوانهاى دو كتاب بداند ( 8 : 208 ) . 7 . رسايل فلسفى . كه در مجموعه راغب پاشا به شماره 1464 نگاهدارى مىشود . 8 . رسالة فى ماهية العدل . عنوان اين رساله چنان كه در نسخهء آستانقدس آمده چنين است : رسالة الشيخ ابى على احمد بن محمد بن يعقوب مسكويه إلى على بن محمد ابى حيان الصوفى ، فى ماهية العدل . 9 . جاويدان خرد . كتابى است بر مبناى كتاب جاويدان خرد نوشتهء هوشنگ پيشدادى كه مسكويه حكمت ايرانيان پسين و نيز حكمت مردمان ديگر از جمله هند و روم و تازى را بر آن افزوده است . 10 . آداب الدنيا والدين ( اعيان الشيعة 10 : 145 ، ادب الدنيا والدين - الذريعة 1 : 383 ) . 11 . انس الفريد . ( نديم الفريد - خوانسارى 1 : 255 ، عاملى 10 : 146 ) . 12 . الخواطر . ابو سليمان منطقى سجستانى در صوان الحكمه از اين كتاب به همين نام ياد كرده و قطعهاى از آن را آورده است كه دربارهء نفس است . 13 . كتاب السياسة للملك ( السياسة السلطانية - تأسيس الشيعه ص 384 ) . 14 . المستوفى في الشعر . مجموعهاى است از شعر گزيده و حلّ دشواريهاى آن . 15 . فوز النجاة . بسا كه همان فوز السعاده باشد . 16 . الرسالة المسعدة . نام آن در تهذيب و صوان به همين ضبط آمده است . 17 . كتاب السير . ياقوت ( 5 : 10 ) گويد : مسكويه اين كتاب را نيكو نوشته است . در